Σάββατο, 18 Νοεμβρίου 2017

Robert Crumb - Abstract Expressionist Ultra Super Modernist Comics (1967)

Όταν ο μεγάλος  Robert Crumb γέννησε το κίνημα των αφηρημένων comics

Η σύντομη, 3-σέλιδη ιστορία Abstract Expressionist Ultra Super Modernist Comics του πατέρα των αμερικάνικων (και δη παγκόσμιων) underground comics, του μεγάλου Robert Crumb, κατέχει μία ιδιαιτέρως εξέχουσα θέση στην ιστορία της 9ης τέχνης. Λογίζεται, αν όχι το πρώτο, σίγουρα ένα από τα πρώτα παραδείγματα του υπο-είδους που πολύ αργότερα θα ονομαζόταν Abstract Comics. Φιλοτεχνήθηκε το 1967 και δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο θρυλικό περιοδικό ZAP Comix #1 το Φεβρουάριο του 1968, για να αποτελεί έκτοτε ένα από τα πιο περιζήτητα "κομμάτια" του καλλιτέχνη για γκαλερί και συλλέκτες τέχνης ανά τον κόσμο.

Είναι νομίζω εύκολα κατανοητό, αλλά για να παρουσιάσω ένα "ολοκληρωμένο" άρθρο, αναφέρω οτι Abstract Comics (αφηρημένα comics) ονομάζεται το υπο-είδος της 9ης τέχνης που αφαιρεί ή ελαχιστοποιεί όλα τα συνηθισμένα αφηγηματικά στοιχεία των comics όπως υπόθεση, σενάριο, διαλόγους, χαρακτήρες, ακόμη και ήχους, για να καταλήξει στα απολύτως βασικά δομικά στοιχεία του είδους. Δεν υπάρχει ιστορία ή γραμμική αφήγηση, παρά μόνο μία μεταμόρφωση και αλληλεπίδραση σχημάτων από panel (κουτί) σε panel. Το αποτέλεσμα είναι άκρως "σχηματικό", εξπρεσσιονιστικό, και φυσικά αφηρημένο.






Μία ενδιαφέρουσα πληροφορία είναι οτι οι μοναδικές λέξεις που ο Crumb χρησιμοποιεί στην ιστορία, spa και fon (ο Όντιν να τις κάνει λέξεις), αναφέρονται στις ανθολογίες Weird Science και Weird Fantasy που εξέδιδε η θρυλική EC Comics τη δεκαετία του '50, και τις οποίες ο καλλιτέχνης διάβαζε φανατικά. "Spa fon", καθώς και "Squa Tront" ήταν κάποιες από τις αγαπημένες "εκφράσεις" εξωγήινων όντων στις ιστορίες των ανθολογιών αυτών.

Στην πραγματικότητα, δεν ήταν ο Robert Crumb που έφτιαξε τα πρώτα αφηρημένα comics, αφού είχαν προηγηθεί οι πειραματισμοί του Saul Steinberg και του guru των ψυχεδελικών, underground comics, Rick Griffin, όμως ο Crumb ήταν αυτός που με τη δημοτικότητά του τα μετέδωσε σε ένα μεγαλύτερο κοινό. Έτσι πάει στον κόσμο της τέχνης - αν το ψάξετε θα δείτε οτι ούτε ο Picasso ήταν αυτός που "εφηύρε" τον κυβισμό, αλλά ένας κύριος ονόματι Georges Braque. Και φυσικά, για αυτές τις "αδικίες" και τις λανθασμένες αποδόσεις ευσήμων δεν ευθύνονται οι ίδιοι οι καλλιτέχνες, αλλά οι κριτικοί που πάντα ψάχνουν για "πατρότητες" και πρωτιές.

Εκτός από τους προαναφερθέντες Robert Crumb, Rick Griffin και Saul Steinberg, άλλοι σημαντικοί καλλιτέχνες που έχουν κατά καιρούς φιλοτεχνήσει αφηρημένα comics είναι οι Lewis Trondheim, Gary Panter, Victor Moscoso, James Kochalka, Anders Pearson και Andrei Molotiu, με τον τελευταίο να είναι ο πλέον σύγχρονος, αλλά και ο άνθρωπος που συνέλλεξε ένα τεράστιο όγκο πληροφοριών και δουλειών στην εξαιρετική ανθολογία Abstract Comics (Fantagraphics Books, 2009).

Διαβάστε αν θέλετε ένα πολύ καλό άρθρο για τα αφηρημένα comics από το The Hooded Utalitarian


ZAP Comix #1 (Φεβρουάριος1968)

Τρίτη, 31 Οκτωβρίου 2017

Λέανδρος - βαβέλ short stories

Σπάνιες ιστορίες του Λέανδρου, που δεν υπάρχουν ούτε στο "Με Μεγάλωσαν Σκυλιά"

Για όσους δεν το γνωρίζουν, ο Λέανδρος είναι ένας εξαιρετικός έλληνας δημιουργός comics, ιδιαίτερα ενεργός κατά τις δεκαετίες των 90s και των 00s, με έντονα πολιτικά μηνύματα και ένα αμέσως αναγνωρίσιμο, υπέροχο καλλιτεχνικό στυλ. Για όσους δεν το γνωρίζουν επίσης, είναι δημιουργός του cult graphic novel Ο Παρίας, και της σατιρικής, κάφρικης σειράς comic strips Η Χωματερή. Για όσους δε γνωρίζουν τίποτα τέλος πάντων, το "Με Μεγάλωσαν Σκυλιά" είναι μία πολύ καλή συλλογή σύντομων ιστοριών του Λέανδρου, ιστορίες που είχαν δημοσιευθεί κατά καιρούς στο θρυλικό περιοδικό βαβέλ.

Αυτό που ίσως να μη γνωρίζει πολύς κόσμος πάντως, είναι οτι τα "Σκυλιά" δε συγκεντρώνουν όλες τις ιστορίες που είχε δημοσιεύσει ο δημιουργός στη βαβέλ, αλλά μία επιλογή τους. Υπάρχουν αρκετά ακόμη μικρά διαμαντάκια από την πλέον δημιουργική εποχή του καλλιτέχνη που δεν έχουν επανεκδοθεί ποτέ. Τη συνταρακτική αυτή ανακάλυψη την έκανα ξεφυλλίζοντας για πολλοστή φορά μερικές από τις παλιές βαβέλες μου, και σκοντάφτοντας πάνω σε μία ιστορία του Λέανδρου που δε μου θύμιζε κάτι. Έτσι, έψαξα και άλλα τεύχη και βρήκα θησαυρό. Και φυσικά, υπάρχουν αρκετές ακόμη αντίστοιχες ιστορίες, μιας και δυστυχώς δεν έχω όλα τα, δυσεύρετα πλέον, τεύχη του θρυλικού περιοδικού.


Αλγέρι - βαβέλ #166 (Φεβρουάριος 1996)





Έρωτας - βαβέλ #167 (Μάρτιος 1996)





Fuck The System - βαβέλ #168 (Μάιος 1996)





Ποιός μας αγόρασε όλους ? - βαβέλ #170 (Αύγουστος 1996)







Ορίστε και τα εξώφυλλα από τις βαβέλες #166, #167, #168, #170




Τρίτη, 24 Οκτωβρίου 2017

Lorenzo Mattotti - Guirlanda

Μετά από 14 χρόνια, ένα νέο, σκοτεινό και συμβολικό παραμύθι από τον εξαιρετικό ιταλό μαέστρο και τον συχνό συνεργάτη του, Jerry Kramsky

Στους ευρύτερους καλλιτεχνικούς κύκλους, ο Lorenzo Mattotti είναι περισσότερο γνωστός ως ζωγράφος και εικονογράφος παρά ως δημιουργός comics, με τα υπέροχα σχέδιά του να έχουν δημοσιευθεί σε μερικά από τα μεγαλύτερα έντυπα του κόσμου, όπως τα Le Monde, Vanity Fair και The New Yorker.

Παράλληλα όμως, από τις αρχές της δεκαετίας του 80 όταν και ξεκινούσε τη λαμπρή καριέρα του, φροντίζει να μας θυμίζει κατά καιρούς και την απίστευτη ικανότητά του στην 9η τέχνη, όπως μαρτυρούν τα μνημειώδη graphic novels του Fires (1986), Stigmata (1998) και Dr.Jekyll and Mr.Hyde (2003).

Μάλιστα, το Jekyll και Hyde, σε σενάριο πάλι του φίλου του, Jerry Kramsky, ήταν η τελευταία δουλειά που έκανε ο Mattotti στο χώρο των comics, πρίν το φετινό Guirlanda.

"Κάτω από τους στεναγμούς των συννέφων, ανάμεσα στους ορίζοντες του λυκόφωτος απλώνεται η γη της Guirlanda. Η κουρτίνα ανεβαίνει σε μια φανταστική χώρα γεμάτη από περίεργους, εύθυμους χαρακτήρες. Κοινωνική και εύθυμη, η φυλή των Guir ζει σε αρμονία με τις εποχές και τα προγονικά τελετουργικά. Ο Ιππόλυτος, ο γιος του σαμάνου του χωριού, περιμένει την επιστροφή της συζύγου του και ανησυχεί για μία πιθανή καταστροφή".

Με αυτόν τον υπέροχο πρόλογο ξεκινάει η ιστορία μας, ανοίγοντάς μας την όρεξη για μία επική αναζήτηση, ένα παραμυθένιο ταξίδι μύησης που αντλεί τον πλούτο του από τη μυθολογία και τις ομηρικές αφηγήσεις. Μία απλή ιστορία ενός ανθρώπου (περίπου) που προσπαθεί να ξαναβρεί τη γυναίκα του και το παιδί του κατά τη διάρκεια ενός κατακλυσμού, μεταμορφώνεται σε μία περιπέτεια με φιλοσοφικές προεκτάσεις και συμβολισμούς για το νόημα της αγάπης, την ανεκτικότητα και τη διαφορετικότητα, την ελπίδα και την ομορφιά.






Η ιδέα του Guirlanda προέρχεται από τα σημειωματάρια του Mattotti. Άρχισε να σχεδιάζει περίεργους, γενειοφόρους χαρακτήρες και, σκεφτόμενος πώς θα τους αναπτύξει, του ήρθαν στο μυαλό τα Moomins, τα γνωστά, μικρά ιπποποταμο-trolls (φυσικά και υπάρχει αυτή η λέξη) της φινλανδής καλλιτέχνιδος Tove Jansson. Τα Moomins αποτελούν μεγάλη αγάπη και του φίλου και συνεργάτη του, Jerry Kramsky, οπότε οι δυό τους αποφάσισαν να εμπνευστούν από την απλότητα, ξενοιασιά και αφέλεια των υπέροχων ιστοριών της Jansson για την περιπέτειά τους.

Το Guirlanda λοιπόν αποτελεί μία ανάλαφρη όσο και σκοτεινή, ξένοιαστη όσο και φιλοσοφημένη, αστεία όσο και σοβαρή ιστορία που συνδυάζει την Οδύσσεια του Ομήρου με τα Moomins (!), αφηγημένη με την άφθαστη δεξιοτεχνία των κυματιστών, "τρεμάμενων" γραμμών του Mattotti, που σε αυτό το έργο της ώριμης καριέρας του δείχνουν πιο ελεύθερες από ποτέ !

Θα μπορούσε μάλιστα να θεωρηθεί και ως πολιτικό έργο, επειδή μιλά για την πόλη, τη ζωή στην κοινότητα και τα ελαττώματά της. Η απόρριψη της διαφορετικότητας, οι δεισιδαιμονίες και οι βιαστικές κρίσεις οδηγούν συχνά τους ανθρώπους να ενεργούν εναντίον των ίδιων τους των εαυτών. Και η φαντασία, η μαγεία, οι εξωτικοί κόσμοι και η αναζήτησή τους αποτελούν όλα αντίδοτα στο σκοταδισμό και τη μισαλλοδοξία.






Μα όχι, διαβάστε πόσο όμορφα περιγράφει ο Mattotti τη δημιουργική διαδικασία που ακολούθησαν με τον Kramsky, και πόσο απλή και φυσική μπορεί να είναι η τέχνη (όταν βεβαίως μπορείς να σχεδιάζεις τόσο καλά).

"Εμπνευστήκαμε από ένα ελεύθερο σχέδιο που έκανα για μία σκηνή. Σχεδίασα ένα πρόσωπο που έγινε καπνός. Αυτή η ιδέα μου επέτρεψε να αναπτύξω με πολύ ελεύθερο, πολύ αυτοσχεδιαστικό τρόπο, τη δημιουργία νέων μορφών. Τα comics είναι ένα σύνολο χαρακτηριστικών που προκαλούν μία κίνηση, έναν κόσμο. Είναι πάντα μία γλώσσα σύνθεσης. Σε αυτή τη σκηνή, μεταφέρουμε τους χαρακτήρες σε καταστάσεις, δέντρα, φύλλα, ψάρια και τον κύκλο της γονιμοποίησης. Είναι σαν μουσική. Το σενάριο αναπτύσσεται μόνο του, όπως-όπως. Αρχίζουμε την κατάσταση, την αναπτύσσουμε, και κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης δοκιμάζουμε ιδέες. Το σενάριο είναι έργο σε εξέλιξη, μέχρι την τελευταία σελίδα. Με τον Kramsky γνωρίζαμε το τέλος, αλλά δεν γνωρίζαμε το ταξίδι για να φτάσουμε εκεί. Θα μπορούσαμε να έχουμε γράψει χίλιες σελίδες, ή διακόσιες." (αντί για τις μόλις... 384 του βιβλίου)


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...